Gemeenteraadsverkiezingen 2026: zo werkt het (en waarom jouw stem telt)

Hoe zit de gemeente in elkaar?

Elke gemeente heeft een gemeenteraad, een burgemeester en wethouders. 1 keer in de 4 jaar zijn er gemeenteraadsverkiezingen. Door te stemmen bepaal je mee wie jouw belangen vertegenwoordigt.

De gemeenteraad

In de gemeenteraad zitten raadsleden van verschillende politieke partijen. Zij beslissen over plannen en regels in de gemeente. Denk aan onderwerpen als wonen, afval, verkeer en veiligheid. Ook controleert de raad of de burgemeester en wethouders hun werk goed doen.

College van burgemeester en wethouders

Partijen die samen genoeg stemmen hebben, vormen een coalitie. Zij dragen wethouders voor. De gemeenteraad benoemt deze wethouders vervolgens officieel. Het college voert plannen uit, bewaakt het beleid en werkt samen met de raad.

Verkiezingen op 18 maart 2026

Op woensdag 18 maart 2026 mogen inwoners van de gemeente Maastricht van 18 jaar en ouder stemmen. Dat kan tussen 07.30 en 21.00 uur in 1 van de stembureaus in de stad. Een aantal stembureaus heeft andere openingstijden. Op www.gemeentemaastricht.nl/verkiezingen staan de openingstijden per stembureau. Ze staan ook in de bijsluiter die bij de stempas zit.

Waarom zijn er verkiezingen?

Nederland is een democratie. Dat betekent dat inwoners invloed hebben op wie er besluiten neemt. Omdat het onmogelijk is om iedereen persoonlijk te vragen naar zijn mening, stemmen we op vertegenwoordigers. Zij spreken en beslissen namens ons. Door te stemmen heb je invloed op keuzes die jouw straat, buurt en stad raken.

Waarom stemmen?

Met jouw stem bepaal je mee wie in de gemeenteraad komt en dus wie beslissingen neemt over jouw leefomgeving. Of het nu gaat om woningen, groen, sportplekken of de veiligheid in jouw buurt: stemmen maakt verschil.

Hoe werken de verkiezingen?

Je mag stemmen als je in de gemeente Maastricht woont en op de dag van de verkiezing 18 jaar of ouder bent. Je mag ook stemmen als je de nationaliteit hebt van een Europees land en aan de juiste voorwaarden voldoet. Heb je een nationaliteit van buiten de EU dan mag je ook stemmen als je 5 jaar of langer legaal in Nederland verblijft. Je mag niet uitgesloten zijn van het actieve kiesrecht.
Uiterlijk 2 maart krijg je je stempas thuisgestuurd. Heb je geen stempas gekregen? Dan kun je voor 17 maart 12.00 uur naar het GemeenteLoket komen voor een vervangende stempas. Breng een geldig identiteitsbewijs mee. Lukt het niet om te komen, dan kun je ook online een vervangende stempas aanvragen. Uiterlijk 13 maart krijg je de kandidatenlijst thuisgestuurd. Daarop staan alle partijen en kandidaten. Ook lees je bij welk stembureau je het dichtst bij kunt stemmen.
Stembureaus zijn de officiële plekken waar je stemt. Bijvoorbeeld in scholen, verzorgingshuizen, gemeenschapshuizen of op het station. Je mag zelf kiezen bij welk stembureau in Maastricht je gaat stemmen. De openingstijden staan op www.gemeentemaastricht.nl/verkiezingen en op de lijst die bij je stempas zit. Op de website staat ook of je bijvoorbeeld met een rollator of rolstoel naar binnen kunt.
Neem je stempas en je identiteitsbewijs mee. In het stembureau krijg je een stembiljet. Kun je die dag niet zelf stemmen? Dan kun je iemand anders een volmacht geven. Op je stempas staat hoe dat werkt.
Na 21.00 uur worden de stemmen geteld. Afhankelijk van het aantal stemmen krijgt elke partij zetels in de raad. Maastricht heeft 39 zetels. De kandidaten met de meeste stemmen binnen een partij krijgen die zetels.

Handig om te weten

Stem bewust. Kijk naar thema’s die jij belangrijk vindt, zoals wonen, sport, groen of veiligheid. Kies een partij die daarbij past. Het Kieskompas en de Stemwijzer kunnen helpen bij die keuze.

Je stem is ongeldig als je op meer dan 1 kandidaat stemt. Je kunt ook blanco stemmen: je levert dan een leeg biljet in.

Mensen met een lichamelijke beperking kunnen hulp krijgen in het stembureau.

Hoe meer mensen stemmen, hoe beter de raad een afspiegeling is van de inwoners van Maastricht. Het is belangrijk dat verschillende leeftijden, buurten en achtergronden gehoord worden.

Tips

Het Kieskompas en de Stemwijzer geven je informatie over welke politieke partij het beste bij jou past.

Heb je vragen over stemmen of de overheid en ben je (nog) niet zo goed in Nederlands? Kijk op steffie.nl voor uitleg in begrijpelijke taal.