Hans Moleman
TIM-verslaggever 7 december 2020

Zonneweide Lanakerveld: nieuwe energie voor de stad

Deze week, op 10 december, is er een nieuwe openbare informatieronde -online vanwege de coronabeperkingen- over de komst van de zonneweide op het Lanakerveld. Daar zal ook een ‘omgevingsfonds’ voor buurtprojecten worden gepresenteerd. 

De grote zonneweide aan de rand van Maastricht komt langzaam maar zeker dichterbij.  De gemeente heeft de aanleg van het zonnepark op het Lanakerveld in mei gegund aan Sunvest. De panelen kunnen al in 2023 stroom gaan leveren, indien alle procedures vlot worden doorlopen. 

Het Lanakerveld zal het eerste zonnepark worden met het certificaat Nature Inclusive Solar ParkSunvest is een Nederlands bedrijf dat zich wil onderscheiden met ‘natuurlijke’ zonneparken: velden met zonnepanelen waar meer oog is voor flora en fauna. Daartoe werkt het hier samen met het Maastrichtse Centrum voor Natuur- en Milieueducatie (CNME). 

Klimaatakkoord 

De nieuwe Maastrichtse zonneweide is onderdeel van de transitie die we in Nederland gaan maken naar duurzame energie. Om de opwarming van de aarde te remmen, moeten we overstappen van de ‘oude’ fossiele brandstoffen naar schonere vormen van energie (wind en zon) en warmte. 

Deze ambitie is vastgelegd in het Klimaatakkoord. Het belangrijkste doel ervan is de CO2-uitstoot in 2030 met de helft te verminderen, vergeleken met 1990. Het einddoel is in 2050 klimaatneutraal te worden. 

Behoefte 

Er komen op de grote zonneweide op het Lanakerveld, dat grenst aan Malberg en Oud Caberg, ongeveer 135duizend zonnepanelen te liggen, goed voor stroom voor zo’n 20duizend huishoudens plus een jaarlijkse vermindering van 30duizend ton CO2. 

De nieuwe zonneweide gaat zo zorgen voor een aanzienlijk deel van de overgang naar duurzame energie die de gemeente tegen 2030 wil bereiken. Twintig procent van de elektriciteitsbehoefte van alle huishoudens van Maastricht kan straks door de panelen op het Lanakerveld worden gedekt. 

Daken 

´Een flinke eerste stap´, zegt wethouder Gert-Jan Krabbendam, die de energietransitie in portefeuille heeft. Maar, tekent hij er gelijk bij aan, met deze zonneweide is Maastricht er nog lang niet. Zon en wind zullen de komende tien, twintig jaar nog veel meer aangesproken moeten worden. 

Het punt is alleen dat er verder in Maastricht en directe omgeving weinig ruimte is voor nog zo´n zonneweide. Dus zal de energietransitie vooral in de stad zelf moeten gebeuren. In de woorden van de wethouder: ´We zullen zoveel mogelijk daken vol moeten gaan leggen met zonnepanelen´. 

Buurtfonds 

Inwoners van Maastricht kunnen op verschillende manieren voordeel hebben van het zonnepark. Dit was voor Maastricht een belangrijke voorwaarde om voor Sunvest  te kiezen. Het bedrijf heeft hiertoe samenwerking gezocht met de EMEC, de Eerste Maastrichtse Energie Cooperatie en bedrijvenverduurzamer INNAX. 

Voor de wijken bij het Lanakerveld is het interessant dat er een bescheiden ‘omgevingsfonds’ in het leven wordt geroepen waarmee buurtprojecten in Oud Caberg en Malberg gerealiseerd kunnen worden. Voor bedrijven en instellingen wordt met INNAX samengewerkt om participatiemogelijkheden op te zetten. Zo ontstaan er voordelen voor een groot deel van Maastricht. 

Wensen 

De zonneweide op het Lanakerveld krijgt drie grote velden die ieder uit twee delen bestaan. Het historische landschap met zijn verschillende akkers en holle wegen wordt zo enigszins gevolgd, om een zo goed mogelijke landschappelijke inpassing te bereiken. Het zonnepark wordt door een brede strook landschap gescheiden van de bebouwde kom. 

Begin september hield Sunvest met partners in het Ruweel in Malberg al twee informatiesessies over de komst van de zonnepanelen. Daar werden ook de wensen van buurtbewoners verzameld die het ontwerp zouden kunnen verbeteren. Dat heeft inmiddels geleid tot de volgende aanpassingen: 

– Het gebied is in 3-D gemodelleerd,  om zeker te stellen dat het zonnepark vanuit Oud Caberg en Malberg zelfs vanuit hoger gelegen appartementen niet te zien is. 

-Daarnaast wordt de bestaande strook met bossingels langs de rand van het terrein versterkt. 

-Op verzoek worden de eerder geplande rustplekken geschrapt; dit om overlast te voorkomen. 

-Op enkele plaatsen langs het fietspad komen informatieborden over zaken als historie, schone energie en ecologie. 

-Er komt een archeologische kamer, waarvan enkele buurtbewoners de sleutel krijgen. Zo kunnen scholen of liefhebbers onder begeleiding naar het veld komen om er te leren over de historie van het Lanakerveld. 

-Verbeteringen voor de dieren: Door de onderbrekingen in de panelengroepen krijgen bijvoorbeeld insecten de kans het zonnepark te gebruiken als oversteekplaats. Voor beschermde diersoorten als de muurhagedis, de hazelworm, de rugstreeppad en de das worden speciale maatregelen genomen zodat hun leefgebied niet achteruitgaat, maar eerder verbetert. Hiertoe wordt ook de holle weg heringericht en hersteld. 

Profijt 

Hoe kunnen Maastrichtenaren qua energie voordeel hebben van de zonneweide? Bij de EMEC leven drie ideeën: 

-De meeste inwoners van Maastricht aan de westelijke kant van de Maas kunnen via de coöperatie in het Lanakerveld meedoen en zo duurzame energie opwekken. Dit kan met een landelijke subsidieregeling, de zogeheten postcoderoos-regeling. Wil je meedoen, dan betaal je een bijdrage en krijg je 15 jaar lang een vergoeding voor de opgewekte energie. 

-Woon je in Maastricht, maar buiten de deelnemende postcodegebieden, dan kun je ook een lening geven aan de EMEC waarmee de coöperatie dan zonnepanelen kan plaatsen. Het geleende geld wordt in 15 jaar met rente terugbetaald.  

– EMEC onderzoekt de mogelijkheid om inwoners met een smalle beurs te laten deelnemen en mee te laten profiteren. 

– Tot slot kan iedereen in Maastricht lokaal opgewekte energie kopen bij de EMEC. Energie van Maastricht voor Maastricht. 

Kluif 

De EMEC gaat een en ander nog in detail uitwerken, zodat er duidelijke rekenvoorbeelden komen waarmee je in een oogopslag kunt zien wat interessant is. De coöperatie kan in principe vier van de 31 hectare zonnepanelen van Sunvest overnemen, waarvoor zeker 1450 deelnemende Maastrichtenaren nodig zijn. 

Dat vergt een sterke uitbreiding van het ledental en dat wordt een hele kluif voor de EMEC, die vooralsnog draait op een kleine club vrijwilligers. Maar de inzet is duidelijk: ‘Geld moet binnen de regio blijven en bewoners krijgen – naast beperkte lasten – ook de lusten’. 

—– 

 -De tweede informatieronde over de zonneweide is donderdag 10 december om 19.30 uur, in de vorm van een online webinar. Tijdens deze informatieronde wordt de stand van zaken over de ontwikkelingen van de zonneweide gepresenteerd. Iedereen is hiervoor welkom: via https://sunvest.nl/lanakerveld/ zal de sessie te volgen zijn. 

 -Meer informatie over deelname in zonne-energie via de Eerste Maastrichtse Energie Coöperatie: www.emec.nu 

 



Lees ook