Woonomgeving

De familie Wijnhoven is thuis in Belfort.

Je woonomgeving doet veel voor je thuisgevoel. Vuilnisbakken worden geleegd, straten ijsvrij gemaakt en een lantaarnpaal verlicht dat ene donkere hoekje in de steeg. Soms ben je bewuster met je woonomgeving bezig dan op andere momenten. Meestal is er dan iets aan de hand. Dan knippert die ene lantaarnpaal, of zie je een overvolle vuilnisbak. Hier vindt je informatie over wat de gemeente voor jouw woonomgeving doet, wat je kunt doen wanneer er iets aan de hand is en hoe je zelf kunt bijdragen aan de leefkwaliteit van je buurt.

Straatnamen: een korte geschiedenis

Scharn, Maastricht 2015

 

Vandaag de dag zien we het als de normaalste zaak van de wereld: iedere straat heeft een naam, en ieder huis een nummer. Maar hoe zijn die namen eigenlijk ontstaan?

Vroeger was de naamgeving van straten en wegen geen zaak van de overheid. Veel namen ontstonden vanzelf. Ze kwamen tot stand omdat ze zo voor de hand lagen en werden van generatie op generatie doorgegeven. Sommige namen zijn afgeleid van de belangrijkste eigenschap van een straat; recht, breed of lang bijvoorbeeld. Andere namen zijn afgeleid van de activiteiten die werden uitgevoerd in die straat of de uithangborden of gevelstenen van een opvallend (hoek)huis. In Nederland was het zeer gebruikelijk dat stegen en kleinere straten vernoemd werden naar een van de hoekhuizen van de hoofdstraten. Zo ontlenen de dwarsstraten van de Grote Staat hun namen aan de uithangtekens van de hoekhuizen, zoals de Sporenstraat, de Leliestraat, de Vijfharingenstraat en de Muntstraat.

 

In 1811 besloot Napoleon dat er in Nederland, net als in Frankrijk, een kadaster zou komen. Dat betekende dat alle straten een officiële straatnaam kregen en alle huizen een huisnummer. Dit was een doorlopende reeks voor de gehele stad, zodat er heel hoge huisnummers ontstonden. De doorlopende huisnummering werd na 1815 vervangen door een huisnummering per straat en door de invoering van de huisnummering was het niet meer nodig om elk individueel huis met een aparte naam aan te duiden, waardoor aan de plaatsing van gevelstenen en uithangtekens abrupt een einde kwam. In 1851 werd de Gemeentewet ingevoerd, waarin bepaald werd dat de gemeente verantwoordelijk was voor het geven van straatnamen. Sinds 1948 adviseert een commissie het gemeentebestuur over het geven van namen aan straten: de Straatnamencommissie, sinds 2004 de Commissie Naamgeving en Nummering.

 

Feiten en cijfers:

  • Maastricht heeft op dit moment 2705 verschillende straatnamen (peildatum 01-12-2015)
  • In de loop van de geschiedenis zijn 230 straatnamen verdwenen door opheffing (Stadhuisstraat) of hernoemd bv na annexatie (Ambyerstraat in Scharn werd Burg. Cortenstraat)
  • De oudste straat in Maastricht is de Plankstraat – Eksterstraat
  • De oudst bekende Romeinse weg is de Luikerweg
  • De nieuwste straatnaam is de Eiffelpassage (2015)
  • In Maastricht zijn 64 buurten benoemd met een eigen naam
  • In Maastricht zijn 21 benoemde bruggen: 6 over de Maas, 12 over de Jeker, 2 over het Voedingskanaal en 1 over het Bassin
  • De oudst bekende bruggennaam is de Stenenbrug (in 1291 genoemd in een document). Deze liep over de Jeker en bestaat niet meer
  • Het straatnaambord dat het vaakst wordt gestolen is “Het Vagevuur”

 

Het ontstaan van Het Vagevuur (1998)

Straat tussen Vrijthof en Henric van Veldekeplein. Tot 1998 had deze geen eigen naam. In 1998 kreeg een automobilist een bekeuring wegens foutparkeren in deze straat, op de bekeuring genaamd “Vrijthof”. De automobilist diende een bezwaarschrift in wegens een verkeerde straatnaam op de bekeuring. Wat bleek: er werden in officiële documenten en kaarten 2 verschillende straatnamen gebruikt: Vrijthof en Henric van Veldekeplein. De automobilist kreeg gelijk en hoefde niet te betalen. Handhaving verzocht toen om een eenduidige naam voor deze straat. Voorgesteld werd toen om de van oudsher in de volksmond in zwang zijnde naam te gebruiken: Het Vagevuur. Deze naam is ontleend aan het feit dat deze straat tussen de Servaaskerk (een katholieke kerk=de hemel) en de St. Jan (protestante kerk= de hel) ligt. En tussen de hemel en de hel ligt Het Vagevuur.

 

Het ontstaan van de Wilde Zwijnenbrug (2013)

Bruggetje over de Jeker tussen het poortje in de stadswal in de Nieuwenhofstraat en het stadspark. Tot 2013 had deze brug geen eigen naam, maar in 2013 moesten alle bruggen een naam krijgen door nieuwe wetgeving. Boven het bruggetje is in de stadwal een monumentale gevelsteen ingemetseld, waarnaar het bruggetje is genoemd. Dit monument in de stadswal herinnert de inwoners van Maastricht aan een wildezwijnenjacht in het Villapark op 21 oktober 1947. Na de bevrijding raakte als gevolg van het opruimen van munitiedepots in de Duitse grensstreek in de grensbossen het levende wild op drift. Talrijke dieren trokken door Zuid-Limburg. Op 21 oktober 1947 was er een wildezwijnenjacht in het Villapark te Maastricht. Zes wilde zwijnen werden aan de voet van de stadswal nabij het Hertenkamp afgeschoten. Burgemeester en wethouders van Maastricht besloten dit op een monument vast te leggen.

 

Met dank aan Jan van Tol van de Commissie Naamgeving en Nummering voor zijn bijdrage aan dit artikel

Samen voor een mooie woonomgeving

 

Voor een mooie woonomgeving zorgen we samen. Door bijvoorbeeld je afval te scheiden op milieuperrons of in de milieuparken. Om afval bij een milieupark in te kunnen leveren heb je een afvalpas nodig. Gescheiden en restafval wordt ook opgehaald. Waar en wanneer dat gebeurd kun je vinden in de afvalkalender.

 

 

Een mooie leefomgeving is natuurlijk niet alleen maar een schone woonomgeving.  Groen in en rondom je huis zorgt naast voor een mooiere, ook voor een gezondere en diervriendelijke woonomgeving. Op Groen Maastricht staan voorbeelden hoe je thuis of in je straat meer groen kunt creëren.

 

 

Naast zelf je omgeving mooi te houden kun je ook de gemeente helbuiten_beter_apppen dat te doen. Zie je een probleem buiten op straat of in de buurt? Een vies bushokje, vuilniszakken ergens gedumpt of een fietspad met enorme gaten? Laat het de gemeente weten met de BuitenBeter app.

Nieuws over jouw woonomgeving

Je woonomgeving Carnaval 2016: hoe kregen ze dat weer schoon?

Je vraagt je misschien wel eens af hoe je woonomgeving eruit ziet ná zo’n gezellige carnavalsdag.

En hoe het komt dat je, na carnaval, je geen weg hoeft te banen door alle lege bekers, blikjes en verloren carnavals-accessoires. Of misschien wil je gewoon nog even weemoedig terugdenken aan de zondag van Carnaval 2016, of jezelf of vrienden spotten tussen de feestvierders. Hoe dan ook, [...]

lees meer

Zaterdag 19 maart: Gratis compost

Wyckerpoort, Maastricht 2015

De Landelijke Compostdag vindt plaats op zaterdag 19 maart 2016.

Met het gratis uitdelen van compost op deze dag bedanken bedrijven en gemeenten iedereen voor hun inspanning om gft-afval en groenafval gescheiden aan te leveren. Daarnaast kan zo iedereen kennismaken met de voordelen van compost. Compost is namelijk niet alleen goed voor je tuin en planten, maar ook voor de bodem en het [...]

lees meer

Voorzieningen in je woonomgeving

In de kaart hieronder vind je allerlei voorzieningen in Maastricht. Van winkels tot speelplekken, van school tot huisarts.

Zoom in tot op straatniveau of zoom uit om meer van de omgeving te zien. Via ‘Kaarten’ kun je categorieën uit- of aanzetten. De ‘Legenda’ geeft uitleg bij de symbolen.

Buurtreporters gezocht!

 

 

 

 

meld je aan

Een schoon Maastricht in coronatijden

Geen volle collegezalen, geen onderwijsgroepen. De studenten van de Universiteit Maastricht zitten door corona voornamelijk thuis te studeren. Sommigen gaan naar hun ouders in Nederland of het buitenland. Ezekiel Stevens uit Ierland bleef in Maastricht en begon – samen met enkele mede-studenten – het initiatief UM Clean Up. “We willen graag een steentje bijdragen aan een schoner [...]

lees meer

Een nacht op pad met de gemeentelijke handhavers

Hoe is het om een nacht mee op pad te gaan met de handhavers van de gemeente Maastricht? Wat komen ze tegen? En hoe gaan ze om met lastige situaties? Stadsreporter Romain Groenen liep een zaterdagavond mee met een patrouille. Lees hier zijn ooggetuigenverslag.

lees meer

Gangmakers De Heeg komen weer op gang

De Heeg kent sinds ruim anderhalf jaar Lief&Leed-straten. Per straat zorgt een betrokken buurtbewoner – de zogenaamde Gangmaker – met een kaartje, een bloemetje of een gezellig praatje met buurtbewoners dat de saamhorigheid weer terugkomt. Hoe zijn zij de coronatijd doorgekomen?

lees meer