Laurens Bouvrie
TIM-verslaggever 30 juni 2020

Vrijthof platanen en het dagelijks slagveld tussen ‘puinruimers’ en netwantsen

Corytucha ciliata heet het monstertje en woont in ieder geval sinds 2008 in Maastricht. In dat jaar werd het beestje, dat dol is op het groen van de plataan, op twee plaatsen in de stad ontdekt door plaagdierdeskundige Fred Verseijden. In het dagelijkse leven wordt de veelvraat netwants genoemd. Om te voorkomen dat dit mormel niet alle groen van de prachtige platanen op het Vrijthof verorbert, zet de firma Thomassen uit Bemelen ‘aaltjes’ en larven van gaasvliegen in in om de netwantsen populatie controleerbaar te houden. Deze week werden duizenden gaasvlieg-larven in de bomen die de ‘hoeskamer van Mestreech sieren’ gedropt. Voor stadsreporter Laurens Bouvrie de gelegenheid groenvreter van dichtbij te bekijken en te spreken met ‘plant-protectie-specialist’ Jean Pierre Duijsens. Hij noemt deze larf het liefst een puinruimer. 

 

 

 

Daar zit je dan met e teleurke vol met dopjes die je als leek op het gebied van biologische bestrijdingsmiddelen vooral doen denken aan de schil van pistachenootjes. De in Moelingen (B) woonachtige Jean-Pierre Duijsens kan een lach niet onderdrukken. Hij is een specialist op het gebied van ongediertebestrijding. Net zoals zijn vader. “Hij heeft zijn hele werkzame leven lang bij Thomassen in Bemelen gewerkt. Op zijn kennis en ervaring borduur ik verder om planten zo goed mogelijk op natuurlijke wijze te beschermen.” Om vervolgens uit te leggen dat de larven van de gaasvlieg zich prettig voelen omgeven door boekweitdoppen. Met een cappuccino als trouwe metgezel zit ik met de camera in de aanslag om een larf in het vizier te krijgen. Het vergt enig geduld en sjöddele vaan ’t teleurke’ om een van de puinruimers te ontdekken. Deze geuzennaam geeft Duijsens aan de gaasvlieg-jonkies die de plataan netwants ‘wel kunnen vreten’. 

En dat laatste is natuurlijk de bedoeling. Weliswaar is een uitvergrote netwants een prachtig wezentje, het is toch vooral schone schijn dat wordt geëtaleerd. In ieder geval neemt dit zilverachtige beestje niet zo nauw met het welzijn van de plataan. En wat te denken van zijn familieleden. In het grote netwantsboek van de Wageningse entomoloog Berend Aukema komen komen talloze soortgenoten voor. En al die soorten hebben ieder hun eigen ‘groene voorkeur’. Variërend van mos tot kruiden zijn ook diverse boomsoorten niet veilig als een netwants op visite komt.

Het is overigens deze Aukema die in september 2008 wereldkundig maakt dat Maastricht de twijfelachtige eer krijgt de eerste ‘Nederlandse’ Corytucha ciliata in huis te hebben. Op de site Nederlandse Soorten schrijft de insectenspecialist: “Deze fraaie netwants (familie Tingidae) werd gevonden door Fred Verseijden van de gemeente Maastricht. Nader onderzoek bracht aan het licht dat de soort op twee plaatsen in de stad voorkomt.” 

Fred Verseijden is een man die niet alleen vanwege zijn netwants-vondst een man met een verhaal is. Kennen we allemaal wel de uitdrukking ‘van krantenjongen tot miljonair’ als we het hebben over self made succesvolle zakenmensen. Verseijden staat niet in de Quote 500 noch heeft hij tientallen bedrijven op zijn naam staan. Maar op het gebied van ecologie en met name in de stad Maastricht en omgeving is hij een ware mannetjesputter. Maar de autoriteit van nu nam een niet alledaagse weg naar zijn huidige status. Van fabrieksarbeider tot medewerker reinigingsdienst bekwaamde hij zich in op verstandige wijze de Maastrichtse flora en fauna van dienst te zijn. Op de site van Groen Maastricht kunt u uitgebreid kennis maken met de ‘ontdekker van de Maastrichtse netwants’.

Terug naar het Vrijthof. Met geduld en beleid worden de gaasvlieg-larven in hun bedjes van boekweitdoppen in de bomen geplaatst. De bedoeling is dat de larven vanuit dit huisje het loof van de plataan gaan ‘schooneten’. Dat doen ze met een waar leger. Maar honderd procent succesvol zijn ze niet. De eitjes – duidelijk zichtbaar op de bladeren van de plataan – doen ze geen vlieg kwaad. Toch in ieder geval niet tot het moment dat deze ‘zwarte spikkels’ ook een netwants zijn. Dus boven de hoofden van de terraszitters van het Maastrichtse Vrijthof vindt dagelijks een ware slachtpartij plaats. Dat is niet anders op het Onze Lieve Vrouweplein. Daar hebben de lindebomen dagelijks te maken met bladluizen. Jean-Pierre Duijsens: “In vroeger tijden ging de mens iets minder verstandig om met deze problematiek. De tijden van gif spuiten zijn evenwel al geruime tijd verleden tijd. En de ontwikkeling naar nog beter en net zo ecologisch verantwoord staat niet stil.” En mocht iemand denken dat in het voorjaar wel degelijk de platanen bespoten worden met een goedje kan Duijsens die suggestie gelijk naar het land der fabelen verwijzen. “De netwants in de platanen op het Vrijthof bestrijden we op twee volledig natuurlijke manieren. Zetten we in deze periode de larven van de gaasvliegen uit. Eerder in het jaar spuiten we talloze aaltjes in de bomen. Dat zijn minuscule parasieten die zich in de netwants vreten. Eenmaal binnen bij de platanen-bladeter legt ze daar haar eitjes. Met alle fatale gevolgen van dien voor de netwants.”

 

 

 



Lees ook