Stephan Van Appeven
TIM-verslaggever 2 april 2019

Universiteit wil Minervalia terug naar de roots halen

Het is de oudste in Maastricht gedrukte komedie. Het boek Minervalia heeft voor de stad historische waarde en dat erkent de Universiteit Maastricht  (UM). Daarom zet de onderwijsinstelling zich in om het boekwerk, waarvan er nog maar vijf exemplaren wereldwijd zijn, terug naar de stad van herkomst terug te halen. Maar daar is veel geld voor nodig. De UM hoopt met een crowdfundingsactie de benodigde 12.500 euro binnen te halen.

Het is een leuke en grappige woordenstrijd. Zo omschrijft schrijver Jean Guyot zijn eigen boek dat hij in 1554 in het Latijn liet drukken: de Minervalia. Het werk ligt nu nog bij antiquariaat ASHER Rare Books in Houten. Deze bood de Minervalia voor de gereduceerde prijs van 12.500 euro aan bij de Universiteit Maastricht. De onderwijsinstelling had wel oren naar het aanbod en heeft daar haar redenen voor. Enerzijds is daar het onderzoeksaspect, waarbij de bijzondere boekencollectie van de universiteitsbibliotheek wordt uitgebreid, en waardoor studenten kennis kunnen vergaren over bijvoorbeeld de drukkunst en algemene denkbeelden in de zestiende eeuw. En anderzijds is er de wens iets voor de stad te doen. Guido Vanderbroeck, namens het Universiteitsfonds Limburg nauw betrokken bij het terughalen van de Minervalia, vertelt: “De Universiteit Maastricht wil de relatie met de regio versterken. Op deze manier kunnen wij middels het onderwijs ook een connectie met de samenleving maken.” Het betekent meteen ook dat het boek na aanschaf, niet enkel en alleen wordt opgeborgen in het depot. De Minervalia zal vaak genoeg ‘op reis’ zijn, zodat ook de Maastrichtenaar die niet die directe link heeft met de UM, toch het oude boekwerk kan aanschouwen bij bijvoorbeeld tentoonstellingen of evenementen.

Historie

De Minervalia vertegenwoordigt een hoop historische feitjes. De drukker van het boek, Jacob Baethen, was namelijk de eerste stadsdrukker van Maastricht en gebruikte een moderne typografie. Hij trof schrijver en componist Jean Guyot op zijn weg en samen zijn ze verantwoordelijk voor de productie van het boek. Susanne Snijders van de universiteitsbibliotheek vertelt: “De drukker studeerde in Leuven en zocht op enig moment zijn geluk in onze stad. Daarna is hij naar Düsseldorf getrokken. Van de schrijver weten we dat hij ook in Wenen heeft gewerkt. Het klinkt wel alsof het twee moderne Europeanen waren. Er zijn verder een hoop dingen niet duidelijk. Genoeg voer dus voor onderzoek.”

Geld

De Minervalia is bepaald niet goedkoop. Via het speciale crowdfundingsplatform van de universiteit, UM Crowd, waarvan dit project het eerste is, hoopt men de benodigde 12.500 euro bij elkaar te verzamelen. Maar waarom is één van de grootste instellingen van de stad niet zelf bereid de portemonnee te trekken? Snijders licht toe: “Het geld dat we hebben, is bedoeld voor onderwijs en onderzoek. De aanschaf van het boek is echt iets extra’s dat we samen met de Maastrichtenaar willen doen.” Er wordt binnen de UM niet getwijfeld dat het geld vóór mei, de maand tot wanneer de huidige eigenaar de Minervalia in ieder geval vasthoudt, binnenkomt. Momenteel is er 4.641 euro opgehaald, dat is 37 procent van het gewenste bedrag, met nog een kleine maand te gaan. Vanderbroeck: “Het is aan de massa. Iedereen die affiniteit heeft met historie en het cultureel erfgoed van de stad, van trotse Maastrichtenaren tot betrokkenen binnen de uni, gaan we aanspreken bij te springen. We bieden daarbij ook rewards aan. Voor een bepaalde donatie staat ook een tegenprestatie. Zo geven we postcards van de bijzondere boekencollectie weg en men kan een rondleiding door het depot krijgen van onze conservator.” Stiekem dromen Snijders en Vanderbroeck dat er nog meer dan 12.500 euro wordt opgehaald. “Dan kunnen we nog meer publieksactiviteiten rondom het boek organiseren. En wie weet, wordt het ooit nog eens opgevoerd in het theater.”



Lees ook