Meyke Houben
12 juni 2019

Station wordt weer toegangspoort naar de stad

Onlangs is Ruland Architecten uit Amsterdam begonnen met de herontwikkeling van het stationsgebouw. Tijdens de Dag van de Architectuur op 15 juni worden bezoekers rondgeleid langs de eerste vorderingen. Architect Joost Ruland geeft alvast antwoord op een aantal vragen.

Wat was de aanleiding voor de verbouwing van het station?

“Deels was dat de toenemende leegstand, maar ook het feit dat de monumentale ruimten niet toegankelijk zijn voor het publiek, dat monumentale details verborgen blijven en dat door allerlei verbouwingen het daglicht in het gebouw is verdwenen. Bij de huidige verbouwing wordt het monumentale karakter, de oorspronkelijke grandeur en de ruimtelijke kwaliteit van het gebouw in ere hersteld. Leegstaande ruimten worden ingevuld en er komt een nieuw grand café met terras aan het Stationsplein. Het station wordt weer de logische schakel in het stedelijk weefsel van de stad.”

Waar moet je als architect rekening mee houden bij de verbouwing van een dergelijk Rijksmonument?

“Uitgangspunt voor het ontwerp voor een dergelijke verbouwing is de ‘cultuurhistorische waardestelling’. Dit document mag je als architect niet zelf maken, maar wordt opgesteld door een deskundige partij. Het document geeft aan waaruit de cultuurhistorische waarde bestaat, wat in het gebouw absoluut behouden moet worden en wat geen monumentale waarde heeft en dus verwijderd of aangepast zou mogen worden. Het ontwerp dat je als architect maakt, wordt hieraan getoetst door de gemeente en de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed (RCE) in Amersfoort.”

Bent u door het monumentale karakter van het gebouw als architect beperkt in uw mogelijkheden?

“Zo voelt het niet. Een monumentaal gebouw als het stationsgebouw van Maastricht geeft juist veel inspiratie.”

Wat was voor u het meest uitdagende aspect bij dit project?

“Het is altijd een uitdaging om de monumentale waarde van een gebouw te behouden en/of weer zichtbaar te maken en tegelijkertijd het gebouw ook te laten voldoen aan de eisen van deze tijd en een ander gebruik. Daarbij moeten we natuurlijk rekening houden met het programma van eisen van de opdrachtgever en de huidige wetgeving. Een bijzonder aspect is het inbrengen van de noodzakelijke moderne installaties, zonder dat dit het monumentale karakter en beeld aantast. Bij de opening van het station in 1913 waren er nauwelijks installaties, behalve een basis verwarming en een eenvoudige elektrische verlichting. Architect George van Heukelom heeft hier dus ook geen rekening mee gehouden of ruimte voor gemaakt.”

In hoeverre kunt u als architect uw eigen stempel drukken op deze opdracht? En is dat voor u belangrijk?

“Dit gebouw staat er nu ruim 100 jaar en heeft al een hele geschiedenis. Het bijzondere is dat je als architect het voorrecht hebt om er een eigen en eigentijdse laag aan toe te voegen. En daarmee word je zelf ook onderdeel van die geschiedenis.”

Wanneer is deze opdracht voor u geslaagd?

“Als ‘de Maastrichtenaar’ het gevoel heeft dat hij/zij  ‘zijn stationsgebouw’ weer terug heeft. En als het gebouw weer een levendige en bruisende toegangspoort naar de stad vormt.”

Tijdens de Dag van de Architectuur is het stationsgebouw open voor bezoekers. Om 11, 13, 15 en 17 uur zijn er rondleidingen. Toegang is gratis.

Meer info: thuisinmaastricht.nl/dag-van-de-architectuur.



Lees ook