Qeske: pionieren in de Entre Deux

op 17 mei 2018 door Karin Somers TIM-verslaggever

Als je bij Qeske in de Entre Deux naar binnen loopt, dan zie je meteen een omgekeerd vraagteken. Hier worden geen antwoorden gegeven, maar vragen gesteld. “We bieden met deze ruimte de plek om je verhaal te vertellen”, zegt Paul Crutzen, imagineer. Dit is het verhaal van Qeske. Dit is het verhaal van mij. Dit is het verhaal van jou.

Imagine

“Die term is niet van mij, hoor: imagineer”, bekent Paul meteen. “Die las ik ooit ergens. Het is een combinatie van imagine en engineer. Dat ben ik!” Op het terras achter wat vroeger de Xenos was, zitten we in de schaduw van de Dominicanenkerk. Om de hoek uitzicht op de Markt. Bert Schindler, nauw betrokken bij Qeske: “Entre Deux bevindt zich tussen het Vrijthof en de Markt. Qeske wil ook die verbinding maken: tussen oud en nieuw, tussen mensen.”

Mogelijkheden

Loop je bij Qeske naar binnen, dan zou je kunnen denken dat er nog flink verbouwd wordt. Ze zijn echter al ruim twee maanden open. “Doordat het nog niet af is, is alles mogelijk”, lacht Paul terwijl hij de ruimtes laat zien. Vanuit de voormalige Xenos is doorgebroken naar het leegstaande pand van Cook&Co. Starters Valley heeft inmiddels ook zijn intrek genomen. Een ‘entrepreneurial hub’: de plek voor starters, pioniers en creatievelingen.

Kloppend hart

Terug in de zon vertelt Paul over het ontstaan van Qeske. “Ik heb voor Kerkrade een stadstransitieplan gemaakt. Deze gemeente heeft verschillende plekken, zoals de GaiaZOO, het Continium, de Cube. Alleen de beweging hiertussen ontbreekt. Zie een stad als een lichaam, je hebt een aorta nodig om alles in leven te houden. Daarom wilde ik een Living Lab beginnen, als kloppend hart. We zijn gestart in een leegstaand pand onder de noemer ‘laat het maar gebeuren’. Een plek waar alles mag. Durf te experimenteren.”

En toen?

“Toen toonde Maastricht interesse”, lacht Paul. Bert vult aan: “Deze ruimtes stonden al geruime tijd leeg. Het toont aan dat single purpose niet werkt: alleen maar retailvult de panden niet. Ga je uit van de quadruple helix, dan moet je naast de overheid, ondernemingen en het onderwijs ook de burger betrekken. Bij Qeske is iedereen welkom. Niets moet, alles mag. De deur staat altijd open. Dus kom je verhaal vertellen, hier is altijd wel iemand die luistert en met je mee denkt. Gewoon doen!”

Centenkwestie

Een plekje midden in het centrum. Dat zal wel onbetaalbaar zijn. Paul: “We hebben drie rollen: gast, gebruiker en sponsor. Als je Qeske bezoekt en hier voor een bepaalde periode verblijft, ben je gast. Je gebruikt de ruimte en de faciliteiten. Gebruik je de ruimte als verblijf voor zakelijke activiteiten en heb je een sleutel nodig, dan word je gebruiker en deel je in de kosten van huisvesting. We hebben geen verdienmodel en zijn transparant over de kosten. Iedereen betaalt op basis van wat ze gebruiken. Gebruikers die betalen voor het verschil tussen kosten en inkomsten noemen we sponsors. Zij hebben geen speciale privileges, behalve het feit dat ze de dromen van velen waar kunnen maken.” Wat Paul betreft draait het bij Qeske om mensen. “Het onroerend goed wordt gebruikt als toevluchtsoord. Hier bouw je netwerken, verken je jouw individuele talent en kun je schitteren.”

Mijn verhaal

Maar hoe zit dat nou met dat verhaal? Bert: “Het zit al in onze naam. Qeske is eigenlijk een fantasiewoord. Het is ontstaan doordat we het vraagteken omdraaide. Hier kom je geen vraag stellen, hier kom je niks halen. Maar je komt wat brengen: jouw verhaal. Toen onze vormgever het vraagteken nog een beetje draaide, werd het een Q. Qeske kan slaan op het Maastrichtse woord voor kastje, maar ook op de Franse vraag qu’est que c’est?” Iedereen maakt dus het verhaal van Qeske. Paul: “En jij schrijft nu het verhaal over Qeske. Dus is het jouw verhaal.”