Hans Moleman
TIM-verslaggever 19 september 2020

Ontroerende verhalen uit Molukse wijk

Na ‘jaren van broeden’ hebben Molukse Maastrichtenaren een mooi document gepresenteerd over het leven in hun wijk in Heer. Verhalen van weemoed en verlangen, aanpassing en succes. 

‘Onder ons gesproken’ is de titel van het boek met verhalen uit de Molukse wijk van Maastricht. Het kloeke werk, dat in de nazomer van 2020 uitkwam, bevat gesprekken met 25 wijkbewoners. Het zijn bijna allemaal vertegenwoordigers van de tweede generatie, nieuwe Maastrichtenaren die soms nog als baby met hun ouders, soldaten van het KNIL, op de boot uit de oost kwamen.

Dienstbevel

De militaire families waren door de Nederlandse regering in 1951 naar hier gebracht nadat na de onafhankelijkheid van Indonesië Molukkers hun eigen republiek, de RMS, hadden uitgeroepen. De Molukse soldaten van het Koninklijk Nederlandsch-Indische Leger werden toen allemaal op dienstbevel verscheept naar het onbekende Holland. 

Eenmaal hier werden de KNIL-soldaten uit dienst ontslagen en met hun gezinnen verspreid gehuisvest in voormalige concentratiekampen, kloosters en dergelijke. Het zorgde voor veel bitterheid onder bewoners van de 75 Molukse wijken die nadien in Nederland werden gebouwd.

Rijkswoning

Ook Maastricht kreeg een Molukse wijk. In 1960 kwamen tientallen Molukse gezinnen te wonen in het toen nog zelfstandige dorp Heer, in speciaal voor hen gebouwde rijkswoningen. De Molukse buurt aan de rand van Maastricht, met eigen kerk en gemeenschapscentrum, was geboren. 

‘Eenmaal hier aangekomen waren ze aanvankelijk zeker niet van plan zich hier definitief te vestigen’, schrijft het bestuur van de Maastrichtse stichting Moetiara Maloekoe in het voorwoord van ‘Onder ons gesproken’. 

Heimwee

‘Hun eindbestemming was toen Maluku. In de jaren 50 en 60 bleven dit verlangen en het gevoel van heimwee heel sterk bij hen voortleven. 

‘Maar in de jaren daarna kiezen steeds meer Molukkers ervoor om intensiever mee te doen in de Nederlandse samenleving. De derde generatie is hier eigenlijk gewoon mee opgegroeid. Maar voor velen is Maluku nooit echt uit hun gedachten verdwenen, mede omdat velen nog in de zogenaamde Molukse wijken wonen’. 

Topvoetbal

Rode draad in de meeste verhalen is hoe vitaal Molukse identiteit en afkomst is –en hoe apart de geschiedenis. 

Ook de jongere generatie komt aan het woord. Opvallend is het verhaal van Vanity Lewerissa, de Maastrichtse topvoetbalster die tegenwoordig bij Ajax speelt. 

‘Ik ben me ervan bewust dat andere Molukkers trots kunnen zijn op me’, vertelt Vanity, die een Molukse vader en een Limburgse moeder heeft. Haar trotse oma was een van de laatsten van de eerste generatie Molukse medeburgers in Maastricht die nog in leven was toen de interviews voor het boek in 2019 werden gedaan. Oma Lewerissa overleed in de de zomer van 2020.

Ode

Het nawoord van het boek is voor Max Hehalatu, een van de steunpilaren van Moetiara Maloekoe. Hij schreef een liefdevolle ode aan die eerste generatie die in dat verre, vreemde Nederland maar moest zien te aarden:

‘De grote overtocht van toen 

Vol verwarring, onzekerheid en ontberingen, 

Ontworteld uit het land van herkomst, Maluku 

 

Maar hun onuitputtelijke geloof houdt stand 

Door de leiding van God onze Heer, 

Die hen begeleidt in dit verre en koude land, 

Waar zij wachten op een bevrijdende terugkeer 

Naar hun geliefde negorijen 

Met witte stranden en strakblauwe zee 

 

Mijn ouders, 

Zij leven lange jaren in den vreemde 

En kennen taal noch cultuur 

Hun kinderen, 

Zij groeien op al die jaren met hen mee 

Over zovele barrieres van onbegrip 

Die als een splijtende scheidslijn liggen 

Tussen twee zoekende generaties 

 

Maar wat overeind blijft, 

Is de oprechte dankbaarheid en de warme liefde 

Voor mijn ouders en hun zegeningen, 

Die ik van hen heb ontvangen 

En nu aan mijn kinderen overdraag

 —  

-Wie meer wil weten over de Molukse gemeenschap in Maastricht: www. Moetiaramaloekoe.com. Bij de Stichting Moetiara Maloekoe kan ook het boek worden besteld, dat mede mogelijk werd gemaakt door de gemeente Maastricht. 

-Vanwege de coronamaatregelen ligt Rumah Makan, de gezamenlijke maaltijd voor iedereen die van de oosterse keuken houdt, ook in het najaar nog stil.

De bedoeling is dat de maaltijden in 2021 weer worden hervat.  Rumah Makan –Moluks voor ‘Eethuis’- heeft een aansprekende formule: gezellig en goed eten voor €12,50 in de sfeervolle grote zaal van het buurthuis aan de Godefridus van Heerstraat. 

 

 



Lees ook