Hans Moleman
TIM-verslaggever 1 februari 2020

Jaar van de Rat: zorgwekkende start

Het Chinese nieuwjaar beleeft een zorgwekkend begin. 2020, het Jaar van de Rat, is ingeluid met de opmars van een nieuw dodelijk virus, dat ook in de kleine Chinese gemeenschap in Maastricht zorgen oproept over verre familie en vrienden.

Maastricht heeft sinds een handvol jaren een stedenband met Chengdu, de hoofdstad van Sichuan, de zuidwestelijke Chinese provincie waar de provincie Limburg een relatie mee heeft. Er gaan daarom met enige regelmaat bestuurlijke en economische delegaties heen en weer. De komende tijd zal daar geen sprake van zijn, gelet op de moeilijke omstandigheden.

Patient

Ook Sichuan kent inmiddels een aantal bevestigde besmettingen. Eind januari was in de provincie bij ruim honderd mensen het nieuwe virus vastgesteld, en inmiddels is de eerste patient in Sichuan eraan overleden.

Het Jaar van de Rat, zoals 2020 in de Chinese kalender heet, kent zo een rampzalige start voor veel Chinezen. Het nieuwe jaar zou normaal onder een goed gesternte zijn begonnen. De rat geldt als rap denkend, optimistisch, ondernemend, onafhankelijk en flexibel -eigenschappen die in de huidige tijd van pas kunnen komen.

Rijkdom

In de Chinese traditie staat het knaagdier ook voor rijkdom en overvloed. De folklore wil dat het Jaar van de Rat goed nieuws brengt voor mensen die erin geboren zijn. Elke twaalf jaar passeert er een Jaar van de Rat.

Ratjarigen kunnen overigens ook mindere kantjes hebben: weinig communicatief, bot en inhalig. Ze zijn wel alert, maar tonen vaak niet veel moed, zo heet het. Bekende ´ratten’ uit de geschiedenis zijn Mozart, Shakespeare, de verleden Noord-Koreaanse dicator Kim Il-Sung en Facebook´s Mark Zuckerberg.

Chaos

De rat -of muis, want het Chinese woord laoshu kan allebei betekenen- neemt een prominente plaats in in de Chinese dierenriem. Het knaagdier speelt een belangrijke rol in Chinese mythes: zo zou de laoshu er in tijden van wanorde tussen hemel en aarde voor zorgen dat er weer orde komt, door een gat in de chaos te knabbelen.

Zoiets zou China nu wel kunnen gebruiken, in de strijd tegen het nieuwe coronavirus. Op 1 februari waren landwijd al meer dan 250 doden geteld. Het aantal bevestigde besmette mensen was gestegen tot boven de tienduizend -vooral in China zelf. Ook in andere landen is het virus inmiddels opgedoken -inclusief enkele gevallen in Duitsland, Frankrijk en Engeland.

Gissen

Het is nog gissen hoe de epidemie, waarvan de eerste signalen in december in de Chinese metropool Wuhan werden waargenomen, zal aflopen. Dr Anthony Fauci, directeur van het Amerikaanse National Institute of Allergy and Infectious Diseases, taxeert dat het dieptepunt van de viruscrisis nog niet bereikt is, meldde de New York Times eind januari.

Indien China erin slaagt de uitbraak op enigerlei wijze te beteugelen, en als andere landen waar besmette mensen zijn opgedoken kunnen voorkomen dat zij weer anderen aansteken, dan zou de opmars van het virus tot staan kunnen worden gebracht, aldus Fauci. Net zoals het in 2003 lukte om de SARS-epidemie te bedwingen. Die kostte uiteindelijk 600 mensen het leven.

Meevaller

Een meevaller is dat het nieuwe virus minder dodelijk lijkt dan SARS: slechts 2 procent van de besmette mensen overlijdt er tot dusverre aan. Zeventien jaar geleden bij de SARS-uitbraak was dat 10 procent.

´Maar het wordt echt een soort koorddansen. Want als het nieuwe virus zich maar blijft verspreiden zal het niet zomaar verdwijnen, zoals met SARS het geval was´, zegt Fauci. Hij denkt dat de komende vier tot vijf weken cruciaal worden. ´Het kan pieken en dan wegzakken. Of het explodeert tot een wereldwijde uitbraak´.

 



Lees ook