Laurens Bouvrie
TIM-verslaggever 4 mei 2020

In de stilte van de coronacrisis is Dodenherdenking anders maar niet minder krachtig

In alle vroegte vond maandagochtend op het Koningsplein de Dodenherdenking van de Provincie Limburg plaats. Rond een uur of tien legde burgemeester Annemarie Penn – te Strake een krans voor alle oorlogsslachtoffers bij het oorlogsmonument op de Gemeentelijke Begraafplaats aan de Tongerseweg. Beide herdenkingen stonden in het teken van allen die vochten en het leven lieten zodat ons land dit jaar 75 jaar Vrijheid kan vieren. Maar meer dan al die jaren tussen de Tweede Wereldoorlog en nu kunnen de inwoners van Nederland door de coronacrisis een beetje begrijpen wat het is om te leven in beperkte vrijheid.

De immer indrukwekkende Dodenherdenking op het Herdenkingsplein – en al die jaren daarvoor bij het provinciaal oorlogsmonument van Charles Eijck aan het Koningsplein – werd altijd door honderden mensen in tot de verbeelding sprekende stilte gevierd. Juist in het jaar dat de finale plaats vindt dat Nederland driekwart eeuw geleden door de geallieerden verlost werden van het juk van de Nazi’s, vonden de plechtigheden ter nagedachtenis van alle oorlogsslachtoffers in niet alleen zwijgen maar meer nog leegte plaats. De strijd tegen het coronavirus is nog steeds volop gaande. Massale bijeenkomsten om (vandaag) doden te herdenken en (morgen) volop vrijheid te vieren is nog steeds niet verstandig.

Zie bij dit bericht een fotoreportage van Laurens Bouvrie. RTV Maastricht zendt vanavond na het nieuws van zeven uur de Dodenherdenking op de Gemeentelijke Begraafplaats integraal uit

Dat alles nam niet weg dat zowel de Provincie Limburg, de gemeente Maastricht en het Nationale Comité 4 en 5 mei met egards alle gevallenen een eerbetoon brachten. Rond de klok van zeven vanmorgen legde gouverneur Theo Bovens bij het oorlogsmonument aan het Koningsplein een krans namens het provinciebestuur. Bij de herdenking waren ook twee vertegenwoordigers van Atletiek Maastricht aanwezig. Zij droegen de fakkel die verleden jaar vanuit Normandië al rennend naar de Limburgse hoofdstad werd gebracht. De toorts stak de herdenkingsvlam bij het monument aan; een trompettist van de Koninklijke Oude Harmonie van Eijsden blies eerst de traditionele Taptoe vóór de twee minuten stilte; daarna speelde hij het Wilhelmus.

Op de Gemeentelijke Begraafplaats vond op de Ererotonde voor militairen de Maastrichtse dodenherdenking plaats. Namens Comité Dodenherdenking Maastricht waren Kitty Burkhardt en Jack Schuffelers aanwezig. Burgemeester Annemarie Penn – te Strake sprak namens de stad. Daarin stond de 75 jaar Vrijheid door velen voor ons bevochten centraal. Maar uiteraard werd ook de huidige – coronacrisis – actualiteit een issue. Het herdenken van de slachtoffers van alle oorlogen en de Tweede Wereldoorlog in het bijzonder kreeg daardoor vanzelf een link met de slachtoffers en de situatie van nu. Daarover deed de burgemeester uitspraken die van belang zijn om toch vooral alles in het juiste perspectief te blijven bezien. Enerzijds kan vergeleken worden. Saamhorigheid, verbondenheid en elkaar helpen waren toen en nu issues van belang. Maar – zo liet de burgemeester terecht weten – de verschillen tussen leven in een oorlog en temidden van een pandemie van voor ons ongekende omvang  zijn toch wel groot. Daarbij reageerde de burgemeester vooral ook op de kretologieën van sommige influenzers. Burgemeester Penn: “Zijn we nu in onze vrijheid beperkt, toen waren we onze vrijheid beroofd”.  Op deze 4e mei wilde de burgemeester toch vooral gebruiken om samen met haar stadsgenoten stil te blijven staan bij de verschikkingen van Wereldoorlog II . “We herinneren ons de gruwelijkheden waartoe onrecht, racisme en onverdraagzaamheid leiden”. Om daaraan toe te voegen dat leven in verbondenheid, medemenselijkheid en hulp aan elkaar bieden ‘onze weg is’.

Daar bleef het herdenken deze ochtend niet bij. Zonder publiek, zonder sprekers, zonder protocollen werd het Herdenkingsplein toch ook een symbool van ter nagedachtenis van oorlogsslachtoffers. Zoals ook elders in het land liet het Nationale Comité 4 en 5 mei bij de bewoners van dit plein in het Kommelkwartier 3.000 rode, witte en paarse tulpen achter. De bloemenpracht werd vanochtend door bewoners in alle stilte geplaatst bij de plaquette van kunstenaar wijlen Appie Drielsma.



Lees ook