Hans Moleman
TIM-verslaggever 28 maart 2020

Grensblokkade: irritatie en begrip

De grens met Belgie is opeens  gesperd,  spontaan bezoek verboden. Hoe valt dat bij Maastrichtenaren, gewend als ze zijn aan buren met open armen?

Vrijdagmiddag, de fietsenstalling van de Jan Linders aan de Tongerseweg. Twee tieners nemen het dagelijks leven door, in tijden van corona. “Ik baal er nu extra van dat mijn ouders gescheiden zijn. De komende weken zit ik de hele tijd alleen bij mijn moeder”.

Hekwerk

Hoe zit dat? Vader woont in Kanne. En zoon mag de grens niet meer over, want gewoon familiebezoek valt niet onder de ‘essentiele’ reisdoelen die de Nationale Veiligheidsraad van de federale Belgische overheid in Brussel heeft bepaald.

Belgie zit behoorlijk op slot, sinds de laatste week van maart. Dat zie je goed aan de rand van Kanne, het grensdorp waar Tom Dumoulin woont. Zijn geliefde parcours over de Mergelweg door het Jekerdal is nu afgesloten. De Mergelweg, mooie sluipweg vlak onder de Pietersberg, is bij de entree van het dorp effectief geblokkeerd. Er staan geen agenten, maar wel vele tientallen meters strategisch opgesteld hekwerk.

Noodzaak

“Elke niet-essentiele reis naar het buitenland is verboden”, meldt een oranje bord dat tussen de politielinten is opgehangen.

Ook de Cannerweg, prachtige hoofdpassage door de Jekervallei, is bij de ingang van het dorp afgezet. Wie hier geen speciale papieren kan laten zien die bewijzen dat de reiziger voor werk of absolute noodzaak aan gene zijde van de grens moet zijn, komt er niet door.

Irritatie

Voorjaar 2020: angst voor een zeer besmettelijk virus heeft het fysieke grensgevoel teruggebracht in Maastricht en omstreken. Mensen die bij de grens met Belgisch Limburg wonen reageren er verschillend op, met een mengeling van begrip en iritatie.

“De Belgen wantrouwen de maatregelen die een paar weken geleden werden genomen in Nederland”, zegt een wandelaar bij de Pietersberg. Daar zit wel wat in, vindt hij. Want in Nederland waren bijeenkomsten van maximaal honderd mensen tot vorige week nog toegestaan.

Duitsers

Aan de andere kant: toen in Maastricht de markten al waren verboden kon je in Lanaken nog onbekommerd tussen de stalletjes wandelen. Maar de Belgen hadden toen al wel hun cafe’s en restaurants gesloten; dat gebeurde aan deze zijde van de grens dan weer een paar dagen later.

Niettemin, de Belgische autoriteiten schieten wel door door de grens af te sluiten, vindt menigeen. Alsof mensen uit Zuid-Limburg gevaarlijker zouden zijn. Kijk hoe de Duitsers het aanpakken: bij Sittard-Geleen, Vaals en Kerkrade blijft de grens open. “In Kanne heerst een politiestaat. Ik kan niet eens wandelen naar Maastricht nu”, merkt een medewerker van Hogeschool Zuyd op die in Kanne woont.

Gat

Maar grensbewoners hoeven zich niet snel voor e e n gat te laten vangen. Zoals in elke grensregio is er ook rond Maastricht een smokkelhistorie -met bijbehorende routes en paden. Daar is geen coronabarricade tegen opgewassen.

Het is niet voor niets dat in Vroenhoven, een steenworp van de grens met Wolder, een uitspanning ligt genaamd Smokkelhoeve Anna. Tegenwoordig ‘taverne-restaurant met boerenkeuken’, zoals VisitFlanders de wegens de coronabeperkingen gesloten zaak aanprijst – maar vroeger stagepost van illegaal grensverkeer.

Jaagpad

Ook anno 2020 is het niet echt moeilijk om zonder papieren vanuit Maastricht, Lanaken, Riemst of Kanne over de grens te geraken. Het vergt wel extra inspanning. Bij Kanne kun je zo een van de wandelpaden over de Pietersberg nemen die tussen Chalet D’n Observant en Hoeve Caestert door bos en veld lopen.

Ten noorden van Maastricht is het nog eenvoudiger. Daar kun je ook met fiets en bromscooter passeren. De route begint aan de Maastrichtse kant bij de oude sluis aan de Bosscherweg. Na een klein half uurtje over het jaagpad langs het kanaal duikt de brug van Smeermaas op.

Belgie!

Ik zwaai uit de verte naar ‘n passante, voordat ik snel rechtsomkeerts maak. Ze zwaait terug, met een lach. We zitten in hetzelfde schuitje, dat schept een band.



Lees ook