Laurens Bouvrie
TIM-verslaggever 15 maart 2021

Een jaar lockdown Maastricht in beeld; 15 maart 2020 om zes uur ’s avonds werd heel veel anders

Rond de tijd van deze publicatie (zes uur in de namiddag van 15 maart 2021) is het exact een jaar geleden dat horeca Maastricht – en elders in Nederland – de deuren en terrassen moest sluiten. Voor de meesten van ons staat die surrealistische dag ook in het geheugen gegrift als de dag dat ‘alles anders werd’. Een te begrijpen maar niet geheel juiste constatering. Immers voor mensen die al getroffen waren door Covid-19 en veel zorgpersoneel bepaalde het virus – dat nu een jaar later nog steeds de wereld in haar greep heeft – al wekenlang het dagelijkse leven.  Maar toch, de bruisende stad Maastricht zo verknocht aan het sociale leven op terrassen en in horecagelegenheden onderging vanaf die dag een ongekende metamorfose. Stadsfotograaf Laurens Bouvrie legde een jaar lang Maastricht in coronatijd vast. Samen met enkele persoonlijke ervaringen deelt hij in dit artikel een keur aan foto’s uit de tijd.

Best wel vaak dacht ik de afgelopen twaalf maanden aan 10 mei 1940. Hoe beleefden Nederlanders de dag dat nazi-Duitsland ons land binnenviel? Iedereen met een beetje gevoel voor realisme wist dat vanaf die dag het dagelijks leven voor onbepaalde tijd volledig anders zou worden. Niet op de laatste plaats laat ik zo’n mijmering graag toe om ‘ons huidige leed’ te relativeren. Niet zelden denk ik dan ook: dat zouden meer mensen moeten doen. Hoe dan ook ook onze generatie heeft nu een dag – 15 maart 2020 – die in de geschiedenisboeken komt te staan. Die dag ging Nederland in ‘een intelligente lockdown’. Voor mijzelf betekende dat op dat moment vooral: ‘M’n boetekentoere goon touw’.

De fotoserie bij dit artikel is in willekeurige volgorde geplaatst. Zowel de bijzondere omstandigheden van de afgelopen twaalf maanden als ook het alledaagse wordt uitgelicht. 

Weet u nog waar u was op zondagmiddag 15 maart zo rond half zes. De dag dat premier Mark Rutte vanuit ‘zijn Torentje’ aankondigde dat per direct Nederland was begonnen aan een ‘intelligente lockdown’.  Net zoals heel veel anderen was ik tot en met dat uur optimistisch en dus vooral naïef geweest; wel bewust dat de corona-pandemie geen kinderspel was dacht ik tegelijk dat het wat betreft het nemen van rigoureuze maatregelen niet zo’n vaart zou gaan lopen. Wat had ik het mis.

Toch begreep ik bij de mededelingen van de Nederlandse minister-president ook dat ik als de wiedeweerga de stad in moest om foto’s te gaan maken. Die foto’s maakte ik. Meer dan de beelden blijft voor mij vooral de bijna absurdistische sfeer bij. Collectief werd wat lacherig gedaan over de situatie; tegelijkertijd deden we met zijn allen wat ons werd gevraagd. Een dag later maakte ik foto’s van een bij prachtig weer bijkans lege Vrijthof.  Die eerste dagen zag ik op een leeg Vrijthof de net afgezwaaide stadsprins Luc II van Lijf. Samen met zijn dochtertje fietste hij het plein op. Een kleine twee weken eerder kolkte het plein nog rond middernacht bij zijn laatste minuten als prins.

Wat waren we met zijn allen behoorlijk overtuigd dat een paar weken streng zijn voldoende zou zijn om dat virusje de baas te worden. Nu een jaar later weten we met zijn allen dat Covid-19 niet van plan is om zomaar op een goede dag van de aardbodem te zijn verdwenen. Net zoals zoveel andere wereldbekende virussen – o.a. Hiv – Griep – Knokkelkoorts – Hondsdolheid – Hepatitis – blijft dit coronavirus onder ons. Het blijft vooralsnog koffiedik kijken op welke wijze deze ziektemaker ons dagelijks leven blijft beïnvloeden. Ondanks het feit dat het aantal besmettingen dezer dagen toeneemt en de zogenaamde ‘derde golf’ zo goed als een feit is, merk je tegelijkertijd de hunkering naar een ‘normaal leven’. Dat moet in deze context niet verward worden met een huisje-boompje-beestjeleven. Het nieuws en opinies en praatprogramma’s redelijk tot goed volgend kom ik tot de conclusie dat de Top Drie van ‘Normaal Leven’ (in willekeurige volgorde) voor de moderne mens is :  Horeca-bezoek, Shoppen en Vakantie. 

De eerste maanden van de lockdown proefde en voelde ik overal waar je kwam (in het echt en digitaal)  een overvloed aan solidariteit. We klapten voor de zorgmedewerkers, we maakten ons samen grote zorgen over de vele ernstige zieken en rouwden om hen die het leven moesten laten door corona. De zusjes Hayen (Just to Cheer You Up!) en Sarah – Leonora – Veenhof (Haw Pin) haalden het landelijke nieuws met een keur aan positieve acties. In de loop der maanden kalfde de wil om ‘samen corona-proof te zijn en te blijven’ af. Dat kwam – heel begrijpelijk – onder meer door het feit dat corona niet alleen zwaar drukte op de gezondheid maar ook bij velen op de financiën; maar ook de zomaar ontstane sociale armoede dan wel leegte drukte steeds zwaarder op het moreel.

Nu een jaar later wordt door ondernemers, burgers en studenten vooral gesnakt naar ‘meer mogen’. Het geklap voor de mensen uit de zorg is verstomd; we gaan niet zomaar meer bij verzorgingshuizen naar de oudere dan wel zwakkere medemens zwaaien om hun daarmee een hart onder de riem steken. Net zoals we tijdens WK’s en EK’s voetbal een stuk of 17 miljoen bondscoaches hebben, is dat aantal net zo groot bij hoe de trojka gezondheid-economie-maatschappij door deze tijden moet worden geloodst. Iedereen heeft een beetje gelijk; tegelijkertijd leidt iedereen gelijk geven volgens wetenschappers en beslissers tot nog grotere malaise als waar we in verkeren.

Toch – zo zie ik aan mijn eigen foto’s – is het leven en de sfeer van die eerste ‘corona-dagen tot en met nu’ van alles en nog wat te zien geweest dat mij blij heeft gemaakt. Maar ook indrukwekkend. Ik zal nooit mijn eerste ontmoeting – een Franse studente – met een corona-patiënt vergeten. De Koningsdag in de Beyart was er ook die lang zal blijven hangen. Maar net zozeer de discipline van de eerste keren dat de Vrijdagmarkt weer open ging en die heerlijke lange zomer – vergeet het niet – met terrasuren tot bijna in het oneindige. En wat te denken van al die initiatieven om typisch Maastrichts amusement en niet te vergeten de Mestreechter Vastelaovend toch in leven te houden. Je kunt van minder sjevraoje kriege

Zelf kwam ik in de tweede corona-golf door een zware longontsteking en een gesprongen abces net daar terecht waar je niet wil zijn: op de longafdeling van het Maastricht UMC+.  Misschien is het daarom dat ik best wel fel wordt bij al te veel gezeur over alle door de wetenschappers en beslissers opgelegde restricties. Wat ik daar evenwel gezien en ervaren heb heeft mij – inmiddels weer gezond en wel – gesterkt in mijn mening dat de enige juiste manier om naar ‘normale tijden’ terug te keren toch die is van ‘Pin Hawwe‘ en elkaar ‘Up to Cheeren. Als talloze verplegers en doktoren dat in dagelijks zware omstandigheden kunnen volhouden…… dan zie ik het als mijn plicht niet voor hen onder te doen.

Laurens Bouvrie



Lees ook