Laurens Bouvrie
TIM-verslaggever 17 mei 2019

De zaaddoos van de ratelaar; de snoepwinkel van de Jekerdal hommels

Maastricht in Beeld. Het is mei en op tal van plekken in Maastricht drukt het groen en alles wat bloeit een stempel op de omgeving. In een stad hebben altijd wel mensenhanden invloed gehad op ‘de natuur’. Het Jekerdal – ingebed tussen Laan van Brunswijk – Bieslanderweg – Mergelweg – is een van de ruigere groengebieden binnen de bebouwde kom. Waar vinden we uw stukje ‘ongerepte natuur’ in het Maastrichtse?

Groengele oase

Waar de fans van Fortuna Sittard zich in Maastricht het meest thuisvoelen? In de maanden mei en juni in ieder geval achter de sportvelden van Jekerdal! Ieder jaar transformeert dit gebied een aantal weken tot een groengele – de clubkleuren van de Sittardse fusieclub – oase. Het gras groeit meer dan twee kontjes hoog en allerlei bloem- en kruidensoorten geven het groen een voornamelijk geel contrast. Dit is de mooiste tijd om met regelmaat door dit uniek stukje Nederlandse stad een wandeling te maken. Dat vinden ook John en Tiny Machiels. Na het avondeten pakken de twee Sint Pieternaren zich bij elkaar om een ‘rondje Jekerdal’ te doen. “Deze omgeving verveelt noets en zeker noe neet”, zegt Tiny met een twinkeling in de ogen. Haar wederhelft John komt hier ook heel vaak met een een groepje atleten van Atletiek Maastricht. Hij is trainer bij deze sportclub. “Behalve dat het hier fraai is, heb je hier ook amper last van autoverkeer”.

Paradijs voor flora én fauna

Het Jekerdal is niet alleen favoriet bij heel veel wandelaars, fietsers en sporters. Ook allerlei beestjes en dieren weten dat het hier goed toeven is. De meanderende Jeker en de zijtakjes daarvan is voor veel vogels een bron van drank en spijs. Bijen en hommels kunnen hier dagelijks hun werk doen en zich voeden. Deze aanwezigheid maakt het Jekerdal niet alleen visueel maar ook auditief tot een feest. En – welke Maastrichtenaar is dat niet – de kinesthetisch ingestelde mens komt in het Jekerdal aan zijn trekken. In gewone mensentaal: wie een beetje gevoelig is voor sjoen natuur en door ‘t Jekerdal löp moet serieus rekening houden met sjevraoje vaan kop tot tiene.

De zaaddoos van de ratelaar

En dan loop je als leek door al die kleurige en fleurige pracht en wil je behalve de boterbloem en straks de klaproos ook een naam geven aan andere flora. Het is 2019 en de App Store biedt een keur aan plant- en bloemherkenprogramma’s. En Maastrichtenaren kunnen natuurlijk ook terecht bij CNME. Het Centrum voor Natuur en Milieu Educatie heeft heel wat wandelende natuur-encyclopedieën in huis. Voor dit artikel vroegen wij stadsecoloog Peter Alblas naar de naam van een bloemetje dat – uitvergroot – veel weg heeft van een eendenkopje. Het resultaat mocht er zijn. Met de allure van een verteller kregen we van hem een tot de verbeelding sprekende uitleg: “Oooj ja. Dat is de ratelaar. Die wortelt op gras- en klaverwortels. De zaadjes van deze bloem rammelen in de zaaddoos als ze rijp zijn. Dat verklaart ook de naam van de plant. De ratelaar is een feest voor alle hommels. Maar ook voor ons. Het wordt zeer gewaardeerd als ‘helper’ bij ecologisch beheer. Om met Anton Dingeman’s Weetje van de Week (Trouw) te spreken: “Weer wat geleerd!”.



Lees ook