Karin Somers
TIM-verslaggever 17 oktober 2020

Cultuurmakers gezocht!

“Cultuur is niet alleen iets dat van bovenaf wordt bedacht. Wij zijn allemaal cultuurmakers, jij en ik bepalen wat cultuur is”, stelt Els Roobroeck. Ze is programmaregisseur van Cultuurmakers Maastricht. Het nieuwste participatieplatform dat iedereen kan gebruiken bij het vormgeven van zijn of haar culturele ideeën.

Handen, voeten en een stem
Samen met het buurtnetwerk naar het theater willen, maar zonder vervoer zitten. Jouw briljante verhaal op het podium krijgen, maar waar begin je? Els: “Het beleven van cultuur lijkt soms een voorrecht, maar dan zou het niet moeten zijn. Dikwijls is geld, kennis of een praktisch euvel zoals vervoer de drempel waardoor mensen niet kunnen deelnemen.” Dat kan anders. Met het project Cultuurmakers Maastricht willen Els en haar collega’s cultuur toegankelijker maken. “Neem met ons contact op en wij kijken waar we kunnen helpen. Er zijn een heleboel partners aangesloten die meedenken en meehelpen. Van Envida tot Lumière en van Opera Zuid tot Trajekt. Zo willen we samen mensen handen, voeten én een stem geven. Zij bepalen wat cultuur is. Wij gaan uit van hun behoefte.”

Brede steun
Er zijn ook financiële middelen beschikbaar. Zo had de gemeente Maastricht al ver voor de uitbraak van corona €100.000,- gereserveerd voor dit project. Ook het Fonds voor Cultuurparticipatie heeft pas nog het opstartplan van Cultuurmakers Maastricht gehonoreerd met een bedrag van €69.000 extra subsidiegeld. “Ik wil een compliment maken aan de gemeente Maastricht dat ze hiervoor gaan”, zegt Els. “Dit is vernieuwend en het komt de inwoners ten goede.” Wethouder van cultuur Jim Janssen: “We hebben dit project geïnitieerd vanuit de nieuwe cultuurvisie van de gemeente Maastricht. Daarbij vinden we het belangrijk dat iedereen cultuur kan maken en meemaken. Of dat nu is door iets te produceren of door het te beleven.” Er is al veel creativiteit aanwezig in de stad. “Absoluut. Als je ziet wat er allemaal leeft onder jongeren, maar ook bij ouderen en in de wijken. Dat willen we juist graag versterken.”

‘Ik zou niet weten waar ik nu zou zijn’
Els weet hoe belangrijk het is om toegang te hebben tot cultuur. “Zelf heb ik als kind vanaf mijn 8e tot mijn 18ekunstonderwijs gehad, zoals dat in België heet. Dat was niet duur en ik heb met veel plezier toneellessen gevolgd. Dat vond ik zo leuk dat ik er mijn werk van wilde maken.” Zo gezegd, zo gedaan. Na het afronden van de Toneelacademie in Maastricht in 2008 was ze een van de eersten die met een nieuwe makersregeling van het Fonds voor de Podiumkunsten aan de slag kon in onze stad. Ze zette de Stichting COVAR op, een initiatief dat theaterwerk maakt met, voor en door jongeren. “Mijn hart ligt bij het toegankelijk maken van cultuur. Ik zou niet weten waar ik nu zou zijn als ik vroeger toneel niet als uitlaatklep had gehad.” Volgens wethouder Janssen speelt cultuur bij ons allemaal. “Het wordt vaak gezien als iets hoogwaardigs, maar cultuur bepalen wij zelf. Iedereen heeft wel een beeldje of schilderij in huis, kan genieten van een film of een goed boek. Het geeft ons identiteit.”

Wij zijn allemaal cultuurmakers
Op de social media kanalen van Cultuurmakers Maastricht verschijnen binnenkort geregeld voorbeelden van cultuurmakers. Els: “Eigenlijk zijn we dat allemaal. Bij onze projecten willen we af van het verschil tussen een professional, semi-professional of amateur. Ook iemand die met een vraag bij ons komt is een cultuurmaker, net als die beleidsmedewerker die helpt met het zoeken naar mogelijkheden.” Uiteindelijk hoopt ze dat de cultuur in de stad mede gestuurd wordt door de inwoners. “Dat mensen gemakkelijker de weg vinden als ze een idee of vraag hebben. En dat het voor iedereen vanzelfsprekend wordt om deel te nemen aan culturele activiteiten.” De wethouder vult aan: “Die activiteiten zorgen weer voor ontmoeting. Je bent niet alleen creatief voor jezelf, je wilt anderen ervan laten genieten of prikkelen. Dat kan leiden tot een goed gesprek of discussie. Zo heeft cultuur ook een sociaal aspect.”

 

Cultuur en corona
Het project Cultuurmakers Maastricht ging van start toen Corona in Nederland opdook om voorlopig niet meer weg te gaan. “Hierdoor zitten veel mensen aan huis gekluisterd. Veel ouderen, maar ook jongeren. Daarom kijken we naar de mogelijkheden van bijvoorbeeld online activiteiten. En zo gingen dansers van de Nederlandse Dansdagen dansen – op afstand – voor ouderen in een verzorgingstehuis. Cultuur prikkelt de geest en dat hebben we nu juist nodig.” Natuurlijk wordt er overal rekening gehouden met de coronamaatregelen. Els: “Ik vind het ontzettend knap hoe mijn collega’s elke keer weer creatief omgaan met alle beperkingen.”

Cultuurmakers Maastricht is een initiatief van Centre Céramique-Kumulus-Natuurhistorisch Museum Maastricht, in opdracht van gemeente Maastricht. Meer weten? Kijk dan op hun Facebook-pagina of Instagram-account.

 

Fotografie door Moon Saris (foto’s van Els Roobroeck en cultuurmakers Joke de Mos van Buurtopera Malpertuis en Mick Wiertz van Stadsnomaden)



Lees ook