Karin Somers
TIM-verslaggever 14 maart 2019

Bekijk de wereld in een wijk vanaf een bankje

Zo’n 30 kilometer van Maastricht ligt Bressoux. Een Luikse wijk met 60 verschillende nationaliteiten. De Maastrichtse documentair fotograaf HJ Hunter ging er de afgelopen drie jaar met zijn camera op pad. Vanaf 17 maart krijg je in Centre Céramique een kijkje in deze bijzondere wereld.

Twee werelden
Twee meisjes met een hoofddoek houden een tablet voor hun hoofd. Hun gezicht blijft verstopt voor de kijker. “Dit was de eerste foto die ik in april 2016 maakte”, vertelt HJ Hunter. “Ik zag ze zitten en vroeg of ik ze mocht fotograferen. Vanuit hun cultuur was dit verboden, maar ze vonden de aandacht wel leuk. Dus hielden ze hun tablets voor het gezicht.” Uiteindelijk werd deze foto het campagnebeeld. “Omdat het alles zegt. Doordat ze zich verstoppen, vergroten ze de afstand tot de ander. Je ziet enkel hun hoofddoek, met alle connotaties die mensen daarbij hebben. Tegelijkertijd staat die tablet voor de Westerse cultuur waar ze in leven. Dit is de wereld waar deze meiden zich in bevinden. En met hun vele tweede generatie migranten.” Met de expositie I Believe | De wereld in een wijk laat HJ Hunter die onderbelichte kant van Bressoux zien.

Vriendjes worden
Hij probeerde het eerst in Maastricht. “Ik heb gesprekken gehad met mensen van de moskee en uit de Joodse gemeenschap, maar niemand wilde meewerken. Dus koos ik voor Bressoux.” Uiteindelijk ging hij zo’n ruim 400 keer naar de Luikse wijk. “De eerste man die ik ontmoette was Popeye, die in de documentaire het nationalistische gedactengoed vertegenwoordigt. Hij liet me meteen toe in zijn huis. Ik was positief verrast en dat motiveerde enorm. Om van deze mensen foto’s te maken, moest ik vriendjes met ze worden. Ik nam de grootste telelens die ik had mee, zodat ze meteen zagen wat ik kwam doen.” Bressoux heeft een negatief imago. Veel inwoners zijn bang dat HJ Hunter ‘weer een journalist is die dit beeld wilt bevestigen’. Dat was allerminst het geval. “Ik ben een autonoom fotograaf die alleswil laten zien. Dat vertelde ik ze en daardoor gingen deuren open die normaal gesloten blijven.”

Politie?
Eind 2016 vraagt hij collega-fotografen Nico Bastens en Paul Salemink hem te helpen. “Ik kende het werk van HJ Hunter en had gehoord over zijn project”, vertelt Nico. “Het viel mij op hoe open iedereen naar ons was. Het is een ontzettend interessante wijk, zo had ik er zelf nog nooit naar gekeken. Doordat wij mensen respectabel en gelijkwaardig benaderen, krijg je denk ik een heel mooi beeld.” Enkele mensen krijgen halverwege het project toch argwaan. “Ze zagen nog altijd geen expositie, zoals we gezegd hadden, en vroegen zich af of we niet van de politie waren.” HJ Hunter vult aan: “Dit waren onder anderen mensen vanuit de Koerdische gemeenschap. Gezien alle ontwikkelingen was dat wel begrijpelijk.” Dit is het enige vooroordeel van de inwoners van Bressoux dat de fotografen zijn tegengekomen.

Herijk je beeld
Want vooroordelen, de positie van de vrouw en integratie zijn onderwerp van gesprek in I Believe. “We zijn bijvoorbeeld in een moskee geweest die heel actief is in de wijk. Ze organiseren een jaarlijkse opruimactie, doneren gezamenlijk bloed. En twee keer per jaar staat er een enorm springkussen in de moskee voor de kinderen. Binnen de Islam is de vrouw helemaal niet ondergeschikt aan de man. Dat komt meer vanuit de Marokkaanse en Algerijnse cultuur. En integreren lukt niet als je van de ander verwacht dat hij volledig verandert. ‘Al ligt een boomstam nog zo lang in het water, hij wordt nooit een krokodil’, zo luidt een Afrikaans spreekwoord. Al dat soort dingen weten veel mensen niet. Ik heb mijn beelden ook moeten herijken. Hopelijk doet de bezoeker dat eveneens.”

Eilandjes
De expositie wordt zondag 16 maart geopend. De mensen op de foto’s en in de korte films zijn uitgenodigd. Voor het eerst zullen ze elkaar echt ontmoeten. “Want al leven die verschillende culturen in één wijk, het blijven toch eilandjes. Zo hebben we de expo ingericht. Geen lange wanden, maar aparte modules. Vanaf een bankje kun je de mensen recht in de ogen aankijken en hun verhalen horen. Ongeacht wat bezoekers vinden van migratie en integratie hoop ik dat ze blijven luisteren, ook als het gaat schuren met hun ideeën. Juist dan”, zegt HJ Hunter. “Ik heb niet de illusie dat ik de wereld ga veranderen. Ik ben een verhalenverteller en hoop mensen in hun hart en hun verstand te raken.” In ieder geval hebben Foad, de voorzitter van de moskee in Bressoux, en Popeye, de Belgische nationalist, afgesproken om te carpoolen naar Maastricht op de 16e.

Meer informatie
I Believe | De wereld in een wijk is te zien van 17 maart tot en met 8 juni in Centre Céramique. Daarnaast worden diverse activiteiten en lezingen georganiseerd. Kijk op de website voor meer informatie en volg de Facebook-pagina voor actuele updates. Eind 2019 is een multimediale documentaire te zien over Bressoux waar met linkjes meer informatie te zien en te lezen is. Zo kun je vanuit je luie stoel de wijk bezoeken.



Lees ook