16 april 2021 - Artikel

Burgers checken Maastrichtse fijnstof

16 april 2021 - Nieuw in Maastricht: een netwerk van snuffelkastjes om te meten hoe het is gesteld met de fijnstofvervuiling in de buurt. De proef, die draait op vrijwilligers die de sensoren aan de gevel van hun huis willen hangen, duurt vijf jaar.

grijs kastje aan bruine gevel bedoelt om fijnstof te meten

De vijftig kastjes zijn/worden dit voorjaar uitgeleverd aan de Maastrichtenaren die zich ervoor bij de gemeente hebben aangemeld. Daarbij wordt getracht een zo goed mogelijke spreiding over de stad te krijgen.

Er waren half april nog een paar kastjes te vergeven. Met name aan de noordkant van Maastricht, in het centrum en aan de singels zou de gemeente die willen wegzetten.

Diesel

In elk kastje, dat de omvang heeft van een flinke boterhammentrommel, zit een fijnstofsensor. Die meet hoeveel kleine roetdeeltjes (bijvoorbeeld van dieselauto´s) er op straat in de lucht zitten. De meetresultaten worden automatisch via het gsm-netwerk doorgegeven; ze worden voor iedereen zichtbaar op de website www.samenmeten.nl.

De gemeente hoopt met het nieuwe netwerk een beter inzicht te krijgen in verschillen in luchtkwaliteit binnen de stad. Fijnstof is schadelijk voor de gezondheid, omdat de kleinste deeltjes zich in de longen kunnen nestelen.

Ultrafijn

Milieudefensie Maastricht is op zich wel te spreken over het opzetten van het nieuwe burgermeetnetwerk, maar niet over de fijngevoeligheid van de sensoren. Die kunnen namelijk nog niet de zogenaamde ultrafijnstof meten, terwijl dat juist vanwege zijn uiterst kleine roetdeeltjes geldt als het schadelijkst. 

´Daar zou het gemeentelijk beleid zich juist op moeten richten´, merkte de lokale afdeling van Milieudefensie enkele maanden geleden op in De Limburger. 

Bewustwording

De afgelopen jaren hebben enthousiaste inwoners van Maastricht al met buisjes de vervuiling door stikstofdioxide (NO2) gemeten. Uit deze metingen is gebleken dat deze vervuiling door de jaren heen is verminderd. Dat kan te maken hebben met de aanleg van de A2 tunnel en meer elektrische bussen.

Het burgermeetproject gaat nu verder met het meten van fijnstof. Astrid Vermeulen, senior beleidsmedewerker Wonen en Leefkwaliteit van de gemeente Maastricht: “We willen vooral bewustwording creëren onder onze inwoners”.

Luchtakkoord

Na een jaar meten wil de gemeente Maastricht een bijeenkomst organiseren. Hier komen gemeente, omgevingsdienst en deelnemende inwoners bij elkaar, en worden de gemeten waarden besproken. 

Maastricht heeft op 8 juli 2020 het Schone Lucht Akkoord ondertekend, net als zo’n 80 andere andere gemeenten en provincies. Burgerparticipatie speelt hierbij een voorname rol.

Imago

De kastjes met bijbehorend aansluitkabels zijn gratis beschikbaar gesteld aan de bewoners. Omdat de sensoren continue stroom moeten krijgen, moeten de vrijwilligers die de kastjes aan hun huis hangen wel op extra elektriciteitskosten rekenen: circa anderhalve euro per maand, taxeert de gemeente, ofwel 90 euro in de vijf jaar van het project. Dat moeten de vrijwilligers zelf betalen.

De kastjes blijven eigendom van de gemeente, die ze in 2026 terug zal nemen. ´Het is de deelnemer verboden de fijnstof sensor te gebruiken voor activiteiten die het imago van de gemeente kunnen schaden´, meldt het contract voor de sensorvrijwilligers nog.