Twee vernieuwde gedenkplaten op begraafplaats Tongerseweg voor burgerslachtoffers WO II

op 29 oktober 2017 door Sandra Schols TIM-verslaggever

Op de monumentale begraafplaats aan de Tongerseweg worden, tijdens de jaarlijkse dodenherdenking, twee vernieuwde gedenkplaten met namen van burgerslachtoffers van de Tweede Wereldoorlog onthuld. Ook zijn de overgebleven graven van de slachtoffers door vrijwilligers geïnventariseerd, schoongemaakt, hersteld (soms alleen gedeeltelijk) en zijn inscripties beter leesbaar gemaakt. Ook zijn alle graven voorzien van een kenmerk ‘gemeentelijk oorlogsgraf’. Hopelijk een extra garantie voor het toekomstige behoud. In het verleden is er een overeenkomst getekend waarin staat vermeld dat de gemeente Maastricht de graven in de toekomst wil behouden.

Traditiegetrouw wordt er op 29 oktober een herdenkingsdienst gehouden op de begraafplaats aan de Tongerseweg. Deze traditie is ruim 30 jaar geleden in het leven geroepen om alle overledenen in Maastricht te herdenken, ook de oorlogsslachtoffers die op vier mei niet specifiek herdacht worden. Tijdens die herdenking worden ook de vernieuwde gedenktekens onthuld. Jef Bartelet van stichting Vrienden van Maastrichtse Gevelstenen is initiatiefnemer van de actie.

Foto Jef Bartelet – Stichting VMG)

Hun eigen verhaal

Jef had moeite met de manier waarop oorlogsslachtoffers herdacht werden. “Of eigenlijk niet herdacht werden”, aldus Bartelet. “Op vier mei herdenken we met veel poeha de gevallen slachtoffers. Dat is natuurlijk een mooie gedachten, maar zodra men de herdenking verlaat zijn ze de namen en de verhalen vaak weer vergeten. Op de begraafplaats aan de Tongerseweg lagen ongeveer 300 burgerslachtoffers begraven. Van al die graven zijn er slechts 66 overgebleven. De andere graven zijn geruimd of in verval geraakt.” Jef besloot in actie te komen. Hij was bang dat er nog meer graven zouden verdwijnen. “Die oproep vond gehoor bij de gemeente die het voorstel omarmde en financieel mogelijk maakte. Met ondersteuning van de begraafplaatsmedewerkers kon het werkgroepje aan de slag”, aldus begraafplaats beheerder Charles Remeijers. “De gemeente heeft een bedrag tussen de €2500, – en €3000, – ter beschikking gesteld.”

Foto Ruud Keijmis

Zoeken naar oplossingen

Het fraaie monumentale kerkhof aan de Tongerseweg is niet kostendekkend. “We hebben hier en daar wat te maken met achterstallig onderhoud. Ik kan er niet teveel uitspraken over doen want de stukken, waarin we nieuwe plannen hebben uitgewerkt, liggen momenteel bij de desbetreffende afdeling van de gemeente Maastricht. Hier komt snel meer duidelijkheid over, maar zolang niets zeker is hou ik het hierbij”, legt Remeijers de situatie uit. Grafrechten geven recht op een plek op een begraafplaats voor een bepaalde periode. Bij een gemeentelijke begraafplaats betaalt men grafrechten aan de gemeente. De kosten van grafrechten verschillen per begraafplaats. “Er wordt tegenwoordig steeds vaker gekozen voor een crematie. Dit heeft verschillende oorzaken, maar de voornaamste reden hiervoor is wel dat mensen de sfeer tijdens een ceremonie in de aula van een crematorium prettiger vinden dan bijvoorbeeld een kerk of gehuurde zaal. Daarnaast kiezen veel mensen er juist voor om nabestaanden niet te laten zitten met onderhoudskosten van een graf”, aldus Remeijers. “We moeten inkomsten vergaren om de begraafplaats te kunnen onderhouden, zo simpel is het gewoon. Daarnaast heb je nog de ‘eeuwig durende graven’ die ooit voor een bedrag besproken zijn. Van alle 14.000 graven zijn slechts 7500 / 8000 huurgraven. We bekijken diverse mogelijkheden om meer inkomsten te vergaren.” Meer weten over de gedenkplaten of de graven van de burgerslachtoffers? Kijk op: www.maastrichtsegevelstenen.nl